Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pediatria interdyscyplinarna

22 maja 2018

NR 19 (Luty 2018)

O wybranych chorobach błony śluzowej jamy ustnej u małych dzieci

0 35

Jama ustna noworodka w momencie porodu jest jałowa. Jednak jej kontakt z drobnoustrojami świata zewnętrznego zaczyna się już w kanale rodnym, a później zasiedlanie przez drobnoustroje zależy od bardzo wielu czynników (m.in. odporności nabytej od matki, karmienia naturalnego, drobnoustrojów obecnych w jamie ustnej najbliższych, zasad utrzymania higieny). Konsekwencją tego bywają niekiedy zmiany chorobowe błony śluzowej (te infekcyjne i nie tylko). Bywa też, że zmiany stanowią element dotyczący ogólnego stanu zdrowia malucha.

Pleśniawki – ostra rzekomobłoniasta kandydoza błony śluzowej jamy ustnej noworodków

Popularnie zwane pleśniawkami, zmiany w jamie ustnej noworodków są konsekwencją infekcji drożdżakami (najczęściej Candida albicans, rzadko Candida tropicalis lub Candida paracrusei). Do zakażenia może już dojść w trakcie samego porodu, jeśli drobnoustroje obecne są w kanale rodnym matki (nieleczone w trakcie ciąży vulvovaginitis). Źródłem infekcji mogą być także ujścia gruczołów mlecznych. Dużą rolę w zakażeniu odgrywają też zanieczyszczone smoczki, niemyte łyżeczki, zła higiena jamy ustnej. 
Występowaniu kandydozy u noworodków lub u niemowląt sprzyja brak prawidłowo rozwiniętej czynności gruczołów ślinowych (w ślinie obecne są białka bogate w histydynę, tak zwane histatyny ślinowe, które są inhibitorami w stosunku do gatunku Candida), oraz niedojrzała jeszcze fizjologiczna flora bakteryjna. Bardziej podatne na zakażenie są wcześniaki. 
Ostra kandydoza rzekomobłoniasta, jak sama nazwa wskazuje, pojawia się nagle w postaci białych nalotów różnej wielkości, na śluzówce policzków, podniebienia twardego, miękkiego, na języku. Z chwilą ich usunięcia zostaje rumieniowe miejsce. Zmiany pojawić się mogą już w 1. tyg.ż., ale częściej pojawiają się w 2. tyg.ż.
U dzieci ogólnie zdrowych choroba najczęściej ulega samowyleczeniu. Miejscowo można zastosować zawiesinę nystatyny. 

Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej

Zapalenie opryszczkowe w jamie ustnej jest wywołane przez wirus opryszczki zwykłej typu 1 (Herpes Simplex Virus). Rzadko pojawia się w pierwszych miesiącach życia dziecka z powodu nabytej biernej odporności od matki. Bezpośredni kontakt z wirusem ma charakter pierwotnego zakażenia i najczęściej dotyczy dzieci do wieku około 6 lat. W zdecydowanej większości (ponad 80% przypadków) ma charakter bezobjawowy, jednak nawet jego ostry przebieg nie chroni przed nawrotową postacią choroby (głównie opryszczką nawrotową). Wirus HSV pozostaje ukryty w neuronach zwojów obwodowych, czuciowych nerwu trójdzielnego i lubi się reaktywować.
Zapalenie opryszczkowe jamy ustnej (forma pierwotna, ostra) rozwija się nagle, towarzyszy jej wysoka gorączka, złe samopoczucie, osłabienie, powiększone okoliczne węzły chłonne. Na zaczerwienionej błonie śluzowej (najczęściej warg, ale także policzków) tworzą się liczne pęcherzyki, wypełnione surowiczym płynem, które szybko pękają, łącząc się w rozlane nadżerki (powlekające się szybko szaro-żółtym nalotem włóknikowym). Zmiany są...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Forum Pediatrii Praktycznej"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy