Dołącz do czytelników
Brak wyników

Studium przypadków

29 maja 2018

NR 15 (Czerwiec 2017)

Pieluszkowe zapalenie skóry i odparzenia skóry u dzieci

0 53

Skóra dzieci, a szczególnie skóra noworodków i wcześniaków, różni się istotnie w zakresie budowy w porównaniu ze skórą osób dorosłych. Wynika to z niedojrzałości poszczególnych struktur skóry. Różnice występują również w odniesieniu do wzmożonej przepuszczalności warstwy rogowej, ograniczonej aktywności gruczołów łojowych i potowych oraz pH skóry zbliżonym do obojętnego. Stąd też metody pielęgnacyjne powinny uwzględniać zarówno różnice anatomiczne, jak i fizjologiczne skóry dziecka. Skóra zmieniona chorobowo wymaga szczególnej pielęgnacji oraz starannie dobranych preparatów leczniczych.

Jednym z najczęstszych schorzeń wieku niemowlęcego i wczesnodziecięcego jest pieluszkowe zapalenie skóry (PZS, diaper dermatitis, dermatitis glutealis), czyli stan zapalny skóry zlokalizowany w miejscu przylegania pieluszki. Często pierwsze objawy choroby pojawiają się już między 1. a 2. m.ż. i mogą utrzymywać się przez cały okres stosowania pieluszki. Schorzenie to występuje głównie u dzieci, tym niemniej objawy choroby mogą dotyczyć również osób starszych, chorujących przewlekle, z nietrzymaniem moczu i kału, u których zachodzi konieczność stosowania pieluchomajtek. Oczywiście z punktu widzenia etiopatologicznego sytuacja jest w tym przypadku zdecydowanie odmienna.
Etiopatogeneza PZS jest wieloczynnikowa. Zazwyczaj wyzwalaczem stanu zapalnego jest powtarzające się działanie czynników drażniących, takich jak: mocz, kał, detergenty, substancje zawarte w pieluszkach. U niektórych pacjentów występują również zmiany związane z działaniem substancji zawartych w kosmetykach do pielęgnacji skóry okolicy pieluszkowej. Dużą rolę w powstawaniu zmian w przebiegu PZS odgrywają enzymy zawarte w moczu i w kale (chymotrypsyna, elastaza, lipaza), amoniak zawarty w moczu, wzrost pH, dieta, biegunka, antybiotykoterapia. Czynniki te prowadzą do maceracji naskórka i zaburzenia struktury i funkcji ochronnej skóry. Częste są również nadkażenia zmian w przebiegu PZS, zwłaszcza drożdżakami Candida albicans lub bakteriami będącymi florą fizjologiczną. Występowanie nadkażenia charakteryzuje się pogorszeniem stanu dermatologicznego, występowaniem grudek, krost. Należy pamiętać o możliwości wystąpienia alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Dostępne są dobrze udokumentowane dane, potwierdzające udział alergenów zawartych w pieluszkach w rozwoju zmian skórnych okolicy pieluszkowej [1].
W odniesieniu do PZS grupę podwyższonego ryzyka stanowią noworodki urodzone przedwcześnie, z uwagi ma wyraźnie zwiększoną przeznaskórkową utratę wody oraz wzmożoną wrażliwość na czynniki środowiskowe. Wartość pH skóry noworodka jest zbliżona do obojętnego i wynosi ok. 6,2–7,5, co zdecydowanie zwiększa ryzyko nadkażeń. Wraz z rozwojem skóry, pH ulega stopniowemu obniżeniu, osiągając ostatecznie wartość 5,0–5,5. Kwaśny odczyn zapobiega rozwojowi mikroorganizmów na powierzchni skóry [1–2].
Obraz kliniczny PZS jest bardzo charakterystyczny. Obserwuje się głównie zmiany rumieniowe w obrębie okolicy pieluszkowej. W cięższych przypadkach występują obrzęk, pęcherzyki, krosty i nadżerki. Przy ustępowaniu zmian skórnych może wystąpić złuszczanie naskórka, przebarwienia pozapalne i lichenifikacja. W większości przypadków choroba ma przebieg łagodny i jej rozpoznanie nie spr...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Forum Pediatrii Praktycznej"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy