Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zasady postępowania z napletkiem u chłopców
przyklejony napletek, stulejka, załupek

Artykuł | 1 czerwca 2018 | NR 8
11

Postępowanie w przypadku zarówno napletka prawidłowego, jak i zwężonego nadal stanowi przedmiot kontrowersji. U zdecydowanej większości chłopców kierowanych przez pediatrów na konsultację do chirurga lub urologa dziecięcego z rozpoznaniem stulejki i/lub zaleceniem leczenia operacyjnego stwierdza się przyklejony napletek lub stulejkę fizjologiczną. W artykule przedstawiona jest propozycja praktycznego podziału zaburzeń budowy napletka oraz zasad postępowania z napletkiem u chłopców.

W chwili urodzenia u większości chłopców istnieje fizjologiczna stulejka (wąski, długi napletek) lub niemożność odprowadzenia napletka wskutek naturalnego zlepu pomiędzy napletkiem a powierzchnią żołędzi.

Nieodprowadzalny napletek stwierdzany jest u ok. 96% noworodków. W pierwszych 3–4 latach życia, w miarę wzrostu prącia, pod napletkiem gromadzą się złuszczone nabłonki (mastka), oddzielając stopniowo napletek od żołędzi. Pojawiające się wzwody prącia przyspieszają proces oddzielania, tak że napletek staje się całkowicie odprowadzalny. Ważną rolę odgrywa również anatomia napletka – długi napletek jest zazwyczaj dość wąski 
w odcinku dystalnym [1, 2, 3, 4]. 

Pod koniec 1. r.ż. napletek jest odprowadzalny (poza rowek zażołędny) u ok. 50% chłopców, natomiast wśród chłopców w wieku trzech lat u ok. 90%. Dlatego też brak możliwości nawet częściowego odprowadzenia napletka uważany jest obecnie przez urologów dziecięcych za stan fizjologiczny. Częstość występowania stulejki w starszych grupach wiekowych oceniana jest na ok. 8% u chłopców w wieku 6–7 lat i 1% w wieku 16–18 lat [2,3,4,5]. 

Ocena napletka badaniem przedmiotowym powinna zawierać przede wszystkim stopień możliwości jego odprowadzenia, a w przypadku braku możliwości – określenie jej przyczyny. W piśmiennictwie proponowane są różne skale oceny napletka (tab. 1 i 2). Z praktycznego punktu widzenia podział na trzy kategorie: przyklejony napletek, stulejka pierwotna (fizjologiczna) oraz stulejka wtórna (patologiczna), ułatwia właściwą ocenę napletka u chłopca i wybór odpowiedniego sposobu postepowania (tab. 3 i 4).

Tab. 1. Czterostopniowa skala oceny możliwości odprowadzenia napletka według Meuli i wsp. (Journal of Urology 1994, 152: 987–989)

Stopień I napletek całkowicie odprowadzalny 
z widocznym przewężeniem poza 
rowkiem zażołędnym
Stopień II napletek częściowo odprowadzalny 
z możliwością częściowego uwidocznienia żołędzi
Stopień III napletek częściowo odprowadzalny 
z możliwością uwidocznienia tylko ujścia zewnętrznego cewki moczowej
Stopień IV   napletek nieodprowadzalny

Tab. 2. Pięciostopniowa skala oceny możliwości odprowadzenia napletka według Kikiros i wsp. (Pediatric Surgery International 1993, 8: 329–332)

Stopień I                napletek całkowicie odprowadzalny, ale ciasny poza żołędzią po jego odprowadzeniu
Stopień II częściowo odprowadzalny napletek 
z możliwością częściowego uwidocznienia żołędzi
Stopień III częściowo odprowadzalny napletek 
z możliwością uwidocznienia tylko ujścia zewnętrznego cewki moczowej
Stopień IV nieco odprowadzalny tylko najbardziej obwodowy odcinek napletka bez uwidocznienia ujścia zewnętrznego cewki 
i szczytu żołędzi
Stopień V napletek całkowicie nieodprowadzalny

Tab. 3. Przyklejony napletek, stulejka fizjologiczna, stulejka patologiczna: obraz kliniczny

Przyklejony napletek
  • możliwość częściowego odprowadzenia napletka
  • stan fizjologiczny w pierwszych 2–3 latach życia chłopca
Stulejka pierwotna, fizjologiczna
  • wąski, niezmieniony bliznowato obwodowy odcinek napletka
  • napletek nieodprowadzalny
  • stan fizjologiczny w pierwszych 2–3 latach życia chłopca
Stulejka wtórna, patologiczna 
  • wąski, zmieniony bliznowato obwodowy odcinek napletka
  • napletek nieodprowadzalny
  • etiologia: pozapalna, jatrogenna

Tab. 4. Przyklejony napletek, stulejka fizjologiczna, stulejka patologiczna: zasady postępowania 

Przyklejony napletek 
  • w wybranych przypadkach miejscowo maść sterydowa (betametazon)  1–2 razy dziennie przez miesiąc
  • w razie braku pełnego efektu powtórzenie kuracji miejscowej i/lub odklejenie napletka w znieczuleniu miejscowym 5% EMLA krem
Stulejka pierwotna, fizjologiczna  
  • przy utrzymującej się stulejce miejscowo maść sterydowa (betametazon) 1–2 razy dziennie przez miesiąc
  • w razie braku efektu powtórzenie kuracji miejscowej i odklejenie napletka w znieczuleniu miejscowym 5% EMLA krem
  • w wybranych przypadka...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Forum Pediatrii Praktycznej"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy